TK: wystawianie bankowych tytułów egzekucyjnych niezgodne z konstytucją

Umożliwienie bankom wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania – orzekł Trybunał Konstytucyjny.

14 kwietnia br. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał (sygn. akt P 45/12) połączone pytania prawne Sądu Rejonowego w Koninie dotyczące przepisów Prawa bankowego umożliwiających bankom wystawianie bankowego tytułu egzekucyjnego (dalej: BTE).

Trybunał orzekł, że art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe są niezgodne z art. 32 ust. 1 konstytucji.

Trybunał uznał, że prawo do wystawiania BTE jest przywilejem banków, który narusza zasadę równego traktowania zawartą w art. 32 ust. 1 konstytucji w trzech aspektach. Chodzi o relację między bankiem a jego klientem, w relacjach między bankami jako wierzycielami a pozostałymi podmiotami będącymi wierzycielami oraz w relacjach między dłużnikami banków i dłużnikami innych podmiotów.

Zdaniem Trybunału bank i jego klient mają wspólną cechę istotną – są stronami prywatnoprawnego stosunku zobowiązaniowego, który jest oparty na zasadzie równości i autonomii woli stron. Powinny mieć więc równe, co do zasady, możliwości obrony swych praw i interesów wynikających z zawartej umowy. Tymczasem obecnie obowiązujące przepisy stanowią, że bank sam wydaje tytuł egzekucyjny, zastępujący orzeczenie sądu, z pominięciem merytorycznego rozpoznania sprawy, w czasie którego klient mógłby podnieść merytoryczne zarzuty. Klient może bronić się przed BTE tylko wytaczając powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 Kodeksu postępowania cywilnego, ponosząc w związku z tym pełną opłatę stosunkową (5 % od wartości roszczenia) i cały ciężar dowodzenia – w warunkach prowadzenia przeciwko niemu egzekucji wiążącej się z zajęciem majątku.

Uznane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy tracą moc obowiązującą z dniem 1 sierpnia 2016 r.

Zobacz pełny artykuł