Zmiany w kosztach sądowych w postępowaniu nakazowym

Chodzi o dostosowanie przepisów ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 marca 2014 r., sygn. akt S 4/14.

W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 konstytucji.

W sprawie, rozpoznanej przez Trybunał chodziło o odpowiedź na pytanie, czy upoważniając sąd do zwrotu stronie połowy uiszczonej opłaty od pisma wszczynającego postępowanie w instancji, w której sprawa zakończyła się zawarciem ugody sądowej, ustawodawca naruszył konstytucyjną zasadę równości przez to, że dyspozycję zaskarżonej normy ograniczył jedynie do pisma wszczynającego postępowanie nakazowe, nie uwzględniając pisma zawierającego zarzuty od nakazu zapłaty.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że za cechę istotną, pozwalającą wyróżnić kategorię podmiotów, do których odnosi się gwarancja równego traktowania, należy uznać: bycie stroną postępowania cywilnego zobowiązaną do uiszczenia różnych ułamkowych części jednej opłaty sądowej od pism wnoszonych w pierwszej instancji w postępowaniu nakazowym, które zakończyło się zawarciem ugody sądowej. Przewidzianym przez ustawodawcę kryterium zróżnicowania jest charakter procesowy pisma podlegającego opłacie.

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zróżnicowanie nie oznacza naruszenia nakazu równego traktowania, gdyż ma charakter proporcjonalny oraz pozostaje w związku z innymi zasadami konstytucyjnymi. W ocenie trybunału zaskarżone przepisy służą realizacji założonych przez ustawodawcę celów. Zwrot połowy opłaty ma zachęcić strony, przede wszystkim jednak powoda zainteresowanego uwzględnieniem w całości powództwa, do zawarcia ugody. W wypadku zawarcia ugody sądowej zasadą jest wzajemne zniesienie kosztów procesu, co nie uniemożliwia stronom uregulowania w umowie kwestii kosztów wedle ich woli. Nie ma przeszkód aby strony, w zależności od przysługujących im roszczeń oraz posiadanych dowodów, mogły umownie kształtować rozdział kosztów modyfikując skutki zastosowania zaskarżonego przepisu. Ponadto zaskarżony przepis służy realizacji zasady pomocniczości w postępowaniu sądowym – uznał Trybunał.

Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje, że w postępowaniu nakazowym, w przypadku zawarcia ugody przed sądem pierwszej instancji orzekającym w następstwie skutecznego wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty, pozwany (podmiot wnoszący zarzuty) uzyska zwrot sumy pieniężnej odpowiadającej połowie pobranej opłaty sądowej.

Omawiana nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych trafi teraz do prac w Senacie.

Zobacz pełny artykuł