RPO chce zmian w przepisów dotyczących procedury dyscyplinarnej wobec komorników

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi, które wskazują na deficyt prawa komorników do rzetelnego procesu sądowego w prowadzonych wobec nich postępowaniach dyscyplinarnych.

W ocenie wnoszących skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej: RPO), fakt, że sądem właściwym do rozpoznania odwołania wniesionego przez komornika jest sąd okręgowy nad którym zwierzchni nadzór administracyjny sprawuje jeden z wnioskodawców tego postępowania, czyli prezes sądu okręgowego, prowadzi do naruszenia prawa komornika do bezstronnego i rzetelnego postępowania odwoławczego.

Z przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. wynika, że osoba, która zwraca się z wnioskiem o ukaranie komornika pełni jednocześnie w postępowaniu dyscyplinarnym funkcję oskarżycielską, ponieważ w obecnym stanie prawnym brak jest instytucji rzecznika dyscyplinarnego dla komorników. Może tu wystąpić sytuacja, w której jeden z wnioskodawców postępowania dyscyplinarnego (de facto oskarżyciel), czyli prezes sądu okręgowego występuje w podwójnej roli. Z jednej strony jest oskarżycielem komornika w postępowaniu dyscyplinarnym, z drugiej natomiast strony jest zwierzchnikiem (oraz sprawuje nadzór administracyjny) nad sędzią, który orzeka w postępowaniu odwoławczym tego komornika. Wskazany wyżej kształt przepisów dotyczących postępowania dyscyplinarnego komorników, zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, jest sprzeczny z konstytucyjnymi i międzynarodowymi standardami dotyczącymi prawa do rzetelnego procesu sądowego.

RPO uznała za słuszne przyjęte przez Sejm niedawno rozwiązanie dotyczące powołania rzecznika dyscyplinarnego w procedurze postępowania dyscyplinarnego wobec komorników.

W ocenie Rzecznika RPO, poza wskazaną propozycją zmierzającą do usprawnienia i przyspieszenia postępowań dyscyplinarnych komorników, konieczne jest również zadbanie o to, aby sądowi okręgowemu, wydającemu w nim orzeczenia w drugiej instancji (od których nie przysługuje kasacja), nie można było zarzucić braku bezstronności. W ocenie Rzecznika, samo wprowadzenie instytucji rzecznika w postępowaniu dyscyplinarnym komorników, nie wyeliminuje możliwości podniesienia zarzutu o braku bezstronności sądu orzekającego w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji, gdy jednym z wnioskodawców tego postępowania pozostanie prezes sądu, w okręgu którego znajduje się siedziba kancelarii obwinionego komornika.

W konsekwencji RPO zwróciła się do ministra sprawiedliwości o zajęcie stanowiska w omawianej sprawie.

Zobacz pełny artykuł