Ministerstwo Sprawiedliowości o łączeniu postępowań egzekucyjnych

Ministerstwo Sprawiedliwosci odniosło się do wątpliwości dotyczących interpretacji przepisów art. 926 Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie łączenia postępowań egzekucyjnych.

 

W myśl art. 926 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: kpc), postępowania egzekucyjne toczące się co do kilku nieruchomości tego samego dłużnika lub co do kilku części tej samej nieruchomości tego dłużnika, mogą być połączone w jedno postępowani, jeżeli odpowiada to celowi egzekucji, a nie ma przeszkód natury prawnej lub gospodarczej. Połączenie zarządza na wniosek jednej ze stron komornik, a gdy nieruchomości są położone w okręgach różnych sądów rejonowych, sąd okręgowy przełożony nad sądem rejonowym, w którego okręgu wszczęto pierwszą egzekucję.

W interpelacji poselskiej nr 32225 zapytano ministra sprawiedliwości:

– czy art. 926 kpc obejmuje również sytuacje, w których postępowania egzekucyjne prowadzone są w obszarze właściwości sądów rejonowych, dla których przełożonymi są różne sądy okręgowe,
– czy w świetle w/w przepisu możliwe jest połączenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych z nieruchomości, z postępowaniami egzekucyjnymi nie skierowanymi wprost do nieruchomości dłużnika? A jeśli tak – czy do takiego łącznego prowadzenia egzekucji możliwe jest wyznaczenie komornika sądowego nie prowadzącego uprzednio postępowania egzekucyjnego z nieruchomości,
– czy możliwe jest uzupełnienie przepiosów dotyczących egzekucji z nieruchomości o zapis analogiczny do tego z ust. 3 art. 845 kpc.

W odpowiedzi Ministerstwo Sprawiedliwości wskazało, że art. 926 kpc odnosi się także do takiej sytuacji, w której postępowania egzekucyjne są prowadzone w obszarach właściwości sądów rejonowych, dla których przełożonymi są różne sądy okręgowe. Z końcowej części wskazanego wyżej przepisu wynika, że połączenie zarządza wówczas ten sąd okręgowy, który jest sądem przełożonym nad sądem rejonowym, w którego okręgu wszczęto pierwszą egzekucję.

Przepis art. 926 kpc. Dotyczy wyłącznie połączenia postępowań egzekucyjnych, w których egzekucję skierowano do kilku nieruchomości, do kilku części tej samej nieruchomości albo do części nieruchomości i jej całości. Na podstawie tego przepisu nie można połączyć postępowania, w ramach którego skierowano egzekucję do nieruchomości z postępowaniem, w którym egzekucję skierowano do innych składników majątkowych (art. ruchomości albo wynagrodzenia za pracę).

W interpelacji poselskiej, która stała się podstawą odpowiedzi ze strony resortu sprawiedliwości opisano sytuację, w której przeciwko dłużnikowi toczy się pięć postępowań egzekucyjnych, przy czym jedno z nich nie jest skierowane do nieruchomości. Jak wskazało Ministerstwo Sprawiedliwości w tej sytuacji istnieje możliwość połączenia postępowań, ale tylko tych, które są skierowane do nieruchomości dłużnika. Warunkiem jest jednak to, aby takie połączenie odpowiadało celowi egzekucji i nie zachodziły przy tym przeszkody natury prawnej lub gospodarczej.

W przepisach o egzekucji z nieruchomości nie zamieszczono regulacji będącej odpowiednikiem przepisu art. 845 § 3 kpc. Przepis ten stanowi, że nie należy zajmować więcej ruchomości ponad te, które są potrzebne do zaspokojenia należności i kosztów egzekucyjnych. Regulacja ta wiąże się z zasadą, zgodnie z którą wraz z zajęciem ruchomości komornik dokonuje jej oszacowania. W odniesieniu do nieruchomości oszacowania dokonuje się po zajęciu nieruchomości na podstawie opinii biegłego. W chwili zajęcia nieruchomości komornik nie jest zatem w stanie ocenić, czy jej wartość przekracza wysokość należności i kosztów egzekucyjnych.

Z przepisu art. 799 § 2 kpc wynika, że jeżeli egzekucja z jednej części majątku dłużnika oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela, dłużnik może żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części majątku. Również w przepisach dotyczących egzekucji z nieruchomości istnieją regulacje pozwalające na ograniczenie egzekucji, jeżeli okaże się, że zajęto nieruchomość lub nieruchomości o wartości przekraczającej wysokość należności i kosztów egzekucyjnych. Chodzi tu o wydzielenie części nieruchomości, która ma być wystawiona na licytację (art. 946 kpc). Decyzja w tej kwestii jest podejmowana dopiero po oszacowaniu nieruchomości. Przepis art. 979 § 1 kpc przewiduje natomiast, że przetarg podlega wstrzymaniu, jeżeli ma być sprzedanych kilka nieruchomości lub kilka części jednej nieruchomości i jeżeli za te, które zostały już sprzedane, osiągnięto cenę wystarczającą na zaspokojenie należności wierzyciela egzekwującego i kosztów egzekucyjnych.

Zobacz pełny artykuł