RPO interweniuje u przewodniczącego KNF w sprawie omyłkowego zajmowania rachunków bankowych

Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie skierowanym do przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego wskazał na nadal istniejący problem omyłkowego zajmowania rachunku bankowego w stosunku do osób, która nie jest dłużnikami, a posiadają takie same lub podobne dane, co dłużnik.

W piśmie skierowanym do przewodniczącegoKomisji Nadzoru FinansowegoAndrzeja JakubiakaRzecznik Praw Obywatelskich wskazał, żewprowadzenie z dniem 7 lipca 2013 r. zmian do ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101 z późn. zm.) mających na celu precyzyjną identyfikację stron, poprzez posługiwanie się numerem Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (dalej: „PESEL”) lub NIP– względem osób fizycznych oraz numerem w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku numerem w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP – względem pozostałych stron nie rozwiązało w całości omawianego problemu. Ryzyko skierowania egzekucji z rachunku bankowego przeciwko osobie, która nie jest dłużnikiem nadal istnieje. Tytułem przykładu RPO odwołaćsię do sprawy, w której komornik wskazał błędny numer PESEL dłużnika, pomimo tego, że właściwe dane wynikały z treści klauzuli wykonalności. Następnie bank dokonał zajęcia rachunku bankowego na podstawie przekazanych mu informacji, nie porównując jednak numeru PESEL z danymi klienta. W konsekwencji nastąpiło niesłuszne zajęcie rachunku bankowego obywatela nie będącego dłużnikiem.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich nieprawidłowości w zakresie dokonywania zajęć rachunków bankowych osób nie będących dłużnikami, wynikają z brakunależytej weryfikacji danych obywateli, nie tylko po stronie komorników (na co Rzecznik Praw Obywatelskich wskazywał w wystąpieniu do Krajowej Rady Komorniczej z dnia 16 lipca 2014 r., nr V.512.3.2014), ale także po stronie banków.

Zdaniem RPO banki nie powinny automatycznie realizować zajęć komorniczych, bez uprzedniego wyjaśnienia nieścisłości co do danych dłużnika. Dodatkowo pragnę zwrócić uwagę, że do omyłkowego zajęcia rachunku bankowego może dojść w związku z brakiem obowiązku zamieszczenia dodatkowych danych identyfikujących dłużnika przy nadawaniu klauzuli wykonalności w sprawach wszczętych przed dniem 7 lipca 2013 r. Zgodnie bowiem z uchwałą Sądu Najwyższego z 30 maja 2014 r. (sygn. akt III CZP 22/14) nadając klauzulę wykonalności orzeczeniom sądów lub referendarzy sądowych wydanym w postępowaniach wszczętych przed dniem 7 lipca 2013 r. oraz ugodom sądowym zawartym w postępowaniach wszczętych przed tym dniem, w treści klauzuli wykonalności nie wskazuje się informacji objętych treścią § 2 (1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz.U. z 2012 r., poz. 443 z późn. zm.).

Ww. rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz.U. z 2014 r., poz. 1092 – dalej: „rozporządzenie”). Zgodnie zaś z § 5 rozporządzenia dodatkowych danych identyfikujących nie stosuje się do klauzul wykonalności nadawanych orzeczeniom sądów lub referendarzy sądowych, które wydano w postępowaniach wszczętych przed dniem 7 lipca 2013 r. oraz ugodom sądowym zawartym w postępowaniach wszczętych przed tym dniem. RPO podkreślił, że w stosunku do spraw wszczętych przed dniem 7 lipca 2013 r., które obecnie mogą być na etapie realizacji zajęć komorniczych banki jako podmioty będące ostatnim ogniwem w procesie zajęcia rachunku bankowego, powinny ze szczególną starannością dokonywać identyfikacji danych dłużników.

W konsekwencji Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego o przekazanie informacji na temat działań podejmowanych przez KNF mających na celu wyeliminowanie przypadków omyłkowego zajmowania rachunków bankowych.

Zobacz pełny artykuł