RPO: uchwała NSA ws. nadawania pism do sądu stanowi zagrożenie prawa obywateli do sądu

Rzecznik Praw Obywatelskich chce wprowadzenia zmian w przepisach dotyczących kierowania pism do sądu. W ocenie RPO niedawna uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego utrudni petentom sądów skuteczne składanie pism procesowych.

 

Chodzi o uchwałę, jaką Naczelny Sąd Administracyjny wydał 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15. W uchwale tejNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, jakie wyłoniły się na gruncie wykładni art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej:p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, zaś rozbieżności w orzecznictwie dotyczyły tego, czy skutek wniesienia pisma bezpośrednio do sądu, strona postępowania sądowo-administracyjnego może osiągnąć również wówczas, gdy złoży pismo w placówce pocztowej operatora innego niż wyznaczony. Podejmując uchwałę z 19 października 2015 r.Naczelny Sąd Administracyjny przyjął za wiążący pogląd, zgodnie z którym art. 83 § 3 p.p.s.a. należy interpretować literalnie, nie dopuszczając żadnych wyjątków. Nie podzielił przy tym prezentowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich argumentów przemawiających za uzależnieniem ścisłego stosowania omawianego przepisu od uprzedniego, precyzyjnego pouczenie strony o tym, jaki operator pocztowy pełni aktualnie funkcję operatora wyznaczonego.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej: RPO) omawiana uchwała NSA może spowodować odrzucanie kierowanych do sądów administracyjnych środków zaskarżenia nawet wówczas, gdy strona działając w dobrej wierze (nie będąc pouczoną o tożsamości podmiotu pełniącego obowiązki operatora wyznaczonego) nada przed upływem terminu pismo procesowe np. w placówce tego operatora, który obsługuje korespondencję sądową (a nie jest nim obecnie operator wyznaczony).

Omawiany problem nie ogranicza się wyłącznie do procedury sądowo-administracyjnej, ale do wszelkich ustaw procesowych, które zawierają analogiczne w treści do art. 83 § 3 p.p.s.a. przepisy. Podjęta obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwała będzie bowiem niewątpliwie rzutowała na wykładnię przepisów dotyczących terminów w procedurach przed organami, których kontrola sprawowana jest przez sądy administracyjne (w tym przede wszystkim art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

W konsekwencji Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry o zainicjowanie prac nad nowelizacją przepisów wiążących skutek zachowania terminu procesowego z nadaniem pisma wyłącznie w placówce operatora wyznaczonego. Zdaniem RPO zmiany w przepisie w tej kwestii można wzorować na znowelizowanym 9 listopada 2103 r. art. 124 Kodeksu postępowania karnego. Przed wejściem w życie nowelizacji art. 124 k.p.k.skutek zachowania terminu wiązany był z nadaniem pisma w placówce operatora wyznaczonego, zaś po wejściu w życie nowelizacji „w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej”.

Zobacz pełny artykuł