RPO chce kontroli NIK w sprawie skuteczności odzyskiwania od dłużników świadczeń

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z prośbą o podjęcie ogólnopolskiej kontroli doraźnej dotyczącej skuteczności odzyskiwania od dłużników świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

W piśmie skierowanym przez Rzecznika Praw Obywatelskich do prezesa Najwyższej Kontroli Rzecznik wskazał, że niska skuteczność odzyskiwania od dłużników alimentacyjnych świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego była jednym z tematów pierwszego spotkania Zespołu Ekspertów do spraw Alimentów, które odbyło się w dniu 9 lutego br. w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. Zespół powstał w wyniku wspólnej inicjatywy Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka, a jego zadaniem jest przygotowanie zmian systemowych mających poprawić sytuację dzieci uprawnionych do świadczeń alimentacyjnych.

Tematyka wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego była już wcześniej przedmiotem kontroli NIK, jednak dotyczyły one tylko wybranych województw. Przeprowadzenie kontroli ogólnopolskiej przez Najwyższą Izbę Kontroli przyczyniłoby się, w ocenie Rzecznika – do usprawnienia działań organów administracji i wypracowania skuteczniejszych metod dochodzenia spłaty zobowiązań przez dłużników alimentacyjnych. Ponieważ stopa zwrotów tych świadczeń od dłużników alimentacyjnych utrzymuje się od lat na bardzo niskim poziomie skuteczności, w 2014 r. wyniosła 13,8 proc., świadczenia z funduszu alimentacyjnego pomimo zapisanego w ustawie o pomocy uprawnionym do alimentów zwrotnego charakteru, w praktyce są świadczeniami z budżetu państwa.

Jak podkreślił Rzecznik Praw Obywatelskich przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewidują pewne działania dyscyplinujące i sankcje wobec dłużników. Mimo, że działanie te nie są działaniami o charakterze egzekucyjnym to często od nich zależy skuteczność działań organów egzekucyjnych tj. komorników sądowych. Poszukiwanie nowych, skuteczniejszych metod dochodzenia spłaty zobowiązań przez dłużników alimentacyjnych zadłużonych w funduszu alimentacyjnym wymaga analizy działań organów administracji m. in. w zakresie wszczynania i podejmowania działań w stosunku do dłużników alimentacyjnych, prowadzenie postępowań wobec dłużników, aktywizację zawodową dłużników alimentacyjnych, współpracy z komornikami sądowymi, efektywności zwrotu należności wobec funduszu alimentacyjnego, przyznawanie ulg w spłacie należności wobec funduszu alimentacyjnego.

W konsekwencji RPO zwrócił się do prezesa NIK o rozważenie możliwości podjęcia ogólnopolskiej kontroli doraźnej dotyczącej działań organów administracji publicznej w zakresie skuteczności odzyskiwania od dłużników świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

Zobacz pełny artykuł