O czym informuje komornik sądowy. Obowiązek informacyjny przewidziany w Rozporządzeniu 2016/679

5 lipca 2018

Opublikowano przez: Anna Krasińska

KATEGORIA: RODO informator

O czym informuje komornik sądowy.

Obowiązek informacyjny przewidziany w Rozporządzeniu 2016/679[1]

Od czasu obowiązywania Rozporządzenia 2016/679 na komorniku sądowym ciąży wiele obowiązków informacyjnych względem osób fizycznych. W niniejszym artykule przedstawię jeden z najważniejszych i najczęściej występujących, czyli obowiązku informowania określonym w art. 13 Rozporządzenia 2016/679.

Do czasu wejścia w życie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania Rozporządzenia 2016/679, na komorniku sądowym ciąży obowiązek informacyjny, uregulowany w art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia 2016/679, zawsze wtedy, gdy pozyskuje on dane osobowe osoby fizycznej bezpośrednio od tej osoby.

Nie ma znaczenia, jaką rolę pełni osoba fizyczna udostępniająca komornikowi swoje dane osobowe. Najczęściej dane osobowe wskazuje wierzyciel (uprawniony), ale mogą to też być dłużnik (obowiązany) bądź rodzina czy osoby bliskie dłużnika, jak również licytanci majątku dłużnika, których dane osobowe znajdą się w protokole licytacji.

Komornik zobowiązany jest, zgodnie z regulacją Rozporządzenia 2016/679, do wskazania wymienionych niżej informacji zawsze, gdy dane osoby fizycznej zostaną pozyskane i przetwarzane w związku z prowadzonym przez komornika postępowaniem.

Gdy osoba fizyczna podaje komornikowi swoje dane osobowe powinna otrzymać od komornika następujące informacje:

  1. Tożsamość administratora (komornika), jego dane kontaktowe oraz dane kontaktowe przedstawiciela, np. asesora, który podczas wykonywania czynności pozyskuje dane osobowe.

Komornik powinien podać swoją tożsamość i dane kancelarii, którą prowadzi. Jeżeli pozyskiwanie danych odbywa się przez osoby zatrudnione przez komornika, np. asesora, aplikanta bądź pracownika, należy te osoby traktować jako przedstawicieli komornika. Osoba, której dane są pozyskiwane powinna być poinformowana również o tożsamości przedstawiciela.

  1. Cel przetwarzania danych osobowych oraz podstawę prawną przetwarzania oraz – w związku z tym, że przetwarzanie danych odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) Rozporządzenia 2016/679 – prawnie uzasadnione interesy realizowane przez administratora.

W toku postępowania prowadzonego przez komornika sądowego cel przetwarzania danych i samo przetwarzanie związane jest ściśle z prawnym uregulowaniem zadań, do których komornik jest obowiązany. Celem przetwarzania danych jest prowadzenie postępowań uregulowane w kodeksie postępowania cywilnego oraz obowiązku komornika polegającego np. na prowadzeniu akt egzekucyjnych uregulowane w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji.

  1. Gdy ma to zastosowanie – dane kontaktowe inspektora danych osobowych.

Co prawda motyw 97 Rozporządzenia 2016/679[2] wskazuje, że administrator przetwarzający dane osobowe, jeżeli jest niezależnym organem wymiaru sprawiedliwości, nie musi „być wspomagany” inspektorem danych osobowych, ale już art. 37 Rozporządzenia 2016/679 zobowiązuje administratora do wyznaczenia inspektora danych osobowych. W związku z powyższym wydaje się oczywiste, że komornik sądowy, jako administrator danych osobowych, zobowiązany jest do wyznaczenia osoby, która będzie pełnić funkcję inspektora danych osobowych, oraz do wskazania jego danych kontaktowych.

  1. Gdy ma to zastosowanie – informacje o zamiarze przekazania danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej oraz o stwierdzeniu lub braku stwierdzenia przez Komisję odpowiedniego stopnia ochrony lub – w przypadku przekazania, o którym mowa w art. 46, art. 47 lub art. 49 ust. 1 akapit drugi – wzmiankę o odpowiednich lub właściwych zabezpieczeniach, a także o możliwościach uzyskania kopii danych lub o miejscu udostępnienia danych.

Komornik sądowy nie przekazuje danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej.

W celu zapewnienia rzetelności i przejrzystości przetwarzania (art. 13 ust. 2 Rozporządzenia 2016/679) komornik sądowy zobowiązany jest do wskazania:

  1. Okresu, przez który dane osobowe będą przechowywane, a gdy to jest niemożliwe – kryteriów ustalania tego okresu

Okres przechowywania akt spraw prowadzonych przez komornika jest wskazany w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 października 2011 r. w sprawie przechowywania akt spraw komorniczych oraz zamkniętych urządzeń ewidencyjnych (Dz.U.2016.370 t.j.). Także powołując się na powyższą regulację, można wskazać, że co do zasady dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lub 10 lat od czasu zakończenia postępowania, licząc od początku roku kalendarzowego następującego po roku, w którym zakończono postępowanie. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że wspomniane rozporządzenie przewiduje możliwość zmiany terminu przechowywania akt (z uwagi na zmianę kategorii archiwizacyjnej akt sprawy) oraz pamiętać, że również w toku postępowania prowadzonego przez komornika może nastąpić zmiana kwalifikacji kategorii przechowywania akt z 5 na 10 lat. Wydaje się oczywiste, że na początkowym etapie postępowań wskazanie okresu przechowywania danych osobowych może nie być precyzyjne i że należałoby wskazać osobie fizycznej, iż wskazany okres przechowywania może ulec zmianie.

  1. Informacje o prawie do żądania od administratora dostępu do danych osobowych dotyczących osoby, której dane dotyczą, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania lub o prawie do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania

W związku z tym, że już kodeks postępowania cywilnego przewiduje możliwość dostępu do danych osobowych oraz sprostowanie danych jest w niektórych sytuacjach wymagane nawet przez przepisy procedury cywilnej (np. art. 761 § 3 k.p.c.), a ograniczenie przetwarzania zapewnia m.in. art. 20 ustawy o komornikach sadowych i egzekucji (Dz.U.2017.1277 t.j.), komornik powinien poinformować o tym osobę fizyczną. Natomiast prawo do żądania przetwarzania lub prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jest ograniczone przez samo Rozporządzenia 2016/679 (odpowiednio art. 17 ust. 3 oraz art. 21 ust. 1) i w toku postępowania prowadzonego przez komornika urzeczywistnienie tych praw osoby fizycznej jest niewykonalne.

  1. Informację o prawie do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Powyższy obowiązek informacyjny jest wypełniany poprzez wskazanie, że skarga dotycząca przetwarzania danych osobowych przysługuje do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Skarga do organu nadzorczego w przypadku komorników sądowych kojarzy się głównie z art. 767 k.p.c. Jednak ochrona danych osobowych nie jest przedmiotem rozstrzygnięć sądu egzekucyjnego, chyba że naruszenie praw osoby fizycznej powstało wskutek naruszenia przez komornika sądowego przepisów procedury cywilnej.

  1. Informację, czy podanie danych osobowych jest wymogiem ustawowym lub umownym lub warunkiem zawarcia umowy oraz czy osoba, której dane dotyczą, jest zobowiązana do ich podania i jakie są ewentualne konsekwencje niepodania danych

Komornik sądowy, jako funkcjonariusz publiczny, podejmuje czynności tylko i wyłącznie na podstawie ustaw. Podczas wykonywania swoich obowiązków służbowych komornik podejmuje czynności na podstawie przepisów prawa, więc osoby fizyczne, których dane znajdą się w aktach spraw prowadzonych przez komornika zawsze będą je udostępniać w związku z wymogiem, jaki przewidują akty prawne, a nie na podstawie umów.

  1. Informacje o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 i 4, oraz – przynajmniej w tych przypadkach – istotne informacje o zasadach ich podejmowania, a także o znaczeniu i przewidywanych konsekwencjach takiego przetwarzania dla osoby, której dane dotyczą.

Informowanie o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu, nie dotyczy komorników sądowych. Zastosowanie art. 22 ust. 1 Rozporządzenia 2016/679 przez komornika sądowego jest wyłączone przez owo Rozporządzenie w art. 22 ust. 2 pkt b).

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.

[2] Motyw 97 Rozporządzenia 2016/679.

Zobacz pełny artykuł