Napisali o egzekucji | Czerwiec 2026

Wielka reforma prawa rodzinnego

Ministerstwo Sprawiedliwości zaprezentowało kompleksowy pakiet reform prawa rodzinnego pod hasłem „Prawo do dzieciństwa”, mający celu fundamentalną zmianę filozofii postępowań sądowych. Projekt, wspierany przez sędziów, psychologów i organizacje społeczne, opiera się na odejściu od dotychczasowego modelu na rzecz stabilizacji sytuacji najmłodszych.

Kluczowym elementem reformy jest wprowadzenie do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustawowej definicji pieczy współdzielonej, co ma zapobiegać izolacji dziecka od jednego z rodziców po rozstaniu. Co istotne z perspektywy praktyki sądowej, projekt całkowicie eliminuje instytucję orzekania o winie przy rozwodzie i separacji, co dotychczas drastycznie wydłużało procesy i eskalowało konflikty.

Dla zabezpieczenia ekonomicznego dzieci wprowadzony zostanie tzw. nakaz alimentacyjny w uproszczonym i w pełni cyfrowym postępowaniu elektronicznym, w którym decyzja referendarza ma zapadać w ciągu siedmiu dni. Kwota alimentów podstawowych będzie automatycznie waloryzowana wraz ze wzrostem płacy minimalnej. Nowością jest także utworzenie odrębnego postępowania wykonawczego w sprawach rodzinnych oraz rozszerzenie ustawowych uprawnień kuratorów sądowych. Choć reforma kładzie nacisk na ugodowe rozwiązywanie sporów, to w przypadku gdy zobowiązany rodzic będzie unikał płacenia natychmiast wykonalnego nakazu alimentacyjnego, kluczową rolę w zapewnieniu skuteczności państwa niezmiennie odgrywać będzie egzekucja komornicza.

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, Pakiet prawa rodzinnego dla dobra dzieci – kompleksowa reforma, gov.pl, 17 czerwca 2026 r., dostęp online: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/pakiet-prawa-rodzinnego-dla-dobra-dzieci—kompleksowa-reforma [22.06.2026 r.].

Niepokojący regres moralności płatniczej

Wyniki najnowszej, 11. edycji raportu „Moralność finansowa Polaków 2026”, przygotowanego przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych, wskazują na postępującą erozję norm społecznych w obszarze regulowania zobowiązań. W ciągu ostatniej dekady odsetek osób uznających spłatę długu za bezwzględny obowiązek moralny spadł z 97% w 2016 r. do 88% obecnie. Co więcej, aż ośmiokrotnie wzrosła liczba badanych, którzy w ogóle nie mają zdania w tej kwestii.

Raport ujawnia, że aż 58% respondentów usprawiedliwia podejmowanie pracy w szarej strefie wyłącznie po to, by uniknąć zajęcia komorniczego. Ponad połowa Polaków (52,2%) przymyka oko na przepisywanie majątku na członków rodziny w celu ucieczki przed wierzycielem, a 46,9% akceptuje ciągłe zakładanie nowych kont bankowych, by zmylić organy egzekucyjne.

Badanie rysuje szczególny profil niesolidnego płatnika – to najczęściej ludzie młodzi, w wieku 18–29 lat, których zadłużenie w ciągu ostatnich pięciu lat wzrosło niemal trzykrotnie. Dłużnicy próbują legitymizować swoją postawę głęboką nieufnością do instytucji, tłumacząc się rzekomymi „nieuczciwymi praktykami” komorników (74%) i windykatorów (63%).

Źródło: J. Klupa, Polacy akceptują unikanie długów? Ponad połowa popiera pracę na czarno, by uciec przed komornikiem, gazetaprawna.pl, 11 czerwca 2026 r., dostęp online: https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/11261198,czy-polacy-akceptuja-unikanie-dlugow-raport-2026.html [22.06.2026 r.].

Skargi na komorników pod lupą

W latach 2021–2025 do Krajowej Rady Komorniczej wpłynęło dokładnie 2,6 tys. spraw skargowych – wynika z danych agencji MondayNews. Autorami zdecydowanej większości pism są dłużnicy niezadowoleni z przebiegu egzekucji, którzy najczęściej zarzucają komornikom błędy przy zajęciach majątku, opóźnienia w doręczaniu korespondencji, utrudniony kontakt z kancelarią oraz ogólną przewlekłość postępowań.

Rzecznik prasowy KRK, Przemysław Małecki, ocenia tę liczbę jako umiarkowaną, zestawiając ją z imponującą skalą działalności samorządu – komornicy w całej Polsce realizują bowiem ponad 21 mln czynności rocznie. Rzecznik przypomina również, że wniesienie skargi jest prawem procesowym strony, które samo w sobie nie oznacza, że doszło do złamania prawa. Z kolei dr Grzegorz Julke z Uniwersytetu Gdańskiego uważa, że skarg jest relatywnie dużo, ale problem tkwi w braku wiedzy obywateli. Dłużnicy masowo kierują pretensje do samorządu w sprawach, które powinny być badane przez właściwe sądy rejonowe w ramach nadzoru judykacyjnego. Wiele osób błędnie zakłada, że pismo do KRK automatycznie wstrzyma egzekucję.

Statystyki dyscyplinarne bezlitośnie weryfikują zasadność zarzutów: na nieco ponad tysiąc postępowań wyjaśniających prowadzonych przez Rzecznika Dyscyplinarnego aż 820 zakończyło się odmową wszczęcia dochodzenia z powodu braku dowodów lub pełnej zgodności działań komornika z prawem. Niemniej w badanym pięcioleciu przeprowadzono 404 formalne dochodzenia, które poskutkowały skierowaniem 231 wniosków o ukaranie.

Źródło: R. Kędzierski, Skargi na komorników. Tysiące zażaleń dłużników, money.pl, 10 czerwca 2026 r., dostęp online: https://www.money.pl/gospodarka/skargi-na-komornikow-tysiace-zazalen-dluznikow-7295284405000224a.html [22.06.2026 r.].

Odrzucenie zadłużonego spadku będzie prostsze

Ministerstwo Sprawiedliwości, we współpracy z Komisją Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego, finalizuje prace nad rewolucyjną nowelizacją Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Zmiany mają na celu likwidację poważnej pułapki proceduralnej, w którą masowo wpadali krewni zmarłych dłużników. Obecnie przepisy wymagają zachowania restrykcyjnego, sześciomiesięcznego terminu na odrzucenie spadku, którego dalsza rodzina nie może złożyć ani za późno, ani za wcześnie – czyli przed formalnym odrzuceniem go przez osoby stojące wyżej w linii dziedziczenia. Powodowało to konieczność precyzyjnego i stresującego wyliczania momentu na reakcję, a jeden błąd skutkował przejęciem cudzych zobowiązań finansowych.

Nowy projekt wprowadza tzw. zasadę „zawczasu”, która całkowicie odmieni tę praktykę. Nowelizacja pozwoli spadkobiercom na złożenie oświadczenia o odrzuceniu zadłużonego spadku w dowolnym momencie – nawet wtedy, gdy decyzji w tej sprawie nie podjęli jeszcze bliżsi krewni. Zniknie tym samym konieczność nerwowego wyczekiwania na ruchy reszty rodziny oraz ryzyko uchybienia terminom.

Źródło: F. Waluszko, Odrzucenie długu w spadku będzie prostsze. Zniknie prawna pułapka, businessinsider.com.pl, 9 czerwca 2026 r., dostęp online: https://businessinsider.com.pl/gospodarka/nowelizacja-kodeksu-cywilnego-na-finiszu-chodzi-o-prawo-spadkowe/kdlj4z8 [22.06.2026 r.].

Paradoks immunitetu egzekucyjnego: jak ochrona pensji minimalnej staje się bombą zegarową dla seniorów

Obowiązujące przepisy, zakazujące egzekucji długów niealimentacyjnych z minimalnego wynagrodzenia za pracę, stworzyły w Polsce grupę około 3,5 mln obywateli objętych tzw. immunitetem egzekucyjnym. Choć rozwiązanie to z założenia pełni funkcję socjalną i ma chronić najuboższych pracowników przed skrajnym ubóstwem, eksperci na łamach „Rzeczpospolitej” ostrzegają, że w rzeczywistości stanowi ono pułapkę zadłużenia z opóźnionym zapłonem, która drastycznie wybuchnie w momencie przejścia dłużników na emeryturę.

Rzecznik prasowy KRK, Przemysław Małecki, oraz komornik Robert Damski zwracają uwagę na destrukcyjny mechanizm kumulacji zobowiązań. Wierzyciel, napotykając bezskuteczność egzekucji z pensji minimalnej netto (która w 2026 r. wynosi ok. 3606 zł), zobowiązany jest raz na pięć lat ponawiać wniosek, by uniknąć przedawnienia. W efekcie, przez lata pozornej ochrony, dług stale rośnie z powodu narastających odsetek oraz kosztów kolejnych postępowań. Gdy dłużnik przechodzi na emeryturę, ochrona znika – przepisy pozwalają komornikowi na zajęcie do 25% kwoty brutto świadczenia emerytalnego (o ile nie jest ono niższe niż kwota 1401,57 zł). Skumulowane przez dekady zadłużenie seniorzy zmuszeni są wtedy spłacać często aż do śmierci, i to w wieku, w którym ich dochody są najniższe, a potrzeby zdrowotne największe.

Środowisko komornicze od lat postuluje proste rozwiązanie: wprowadzenie możliwości zajęcia do 25% również z wynagrodzenia minimalnego, co pozwoliłoby na stopniową spłatę drobnych zaległości i wyrównało status prawny dłużników. Co więcej, obecna blokada wypycha osoby z minimalną płacą do szarej strefy lub do lichwiarskich pożyczek, ponieważ banki odmawiają im kredytów z racji braku możliwości egzekucji.

Źródło: P. Szymaniak, Długi dopadną seniorów na emeryturze, rp.pl, 30 maja 2026 r., dostęp online: https://www.rp.pl/praca-emerytury-i-renty/art44512271-dlugi-dopadna-seniorow-na-emeryturze-komornik-zajmie-czesc-swiadczenia [22.06.2026 r.].